Psychologie

Dalende markt

Dalende beurs: hoe vaak, hoe diep en hoe lang duurde het?

Een dalende beurs hoort bij beleggen. In het verleden zakten aandelen regelmatig 10% of meer, en soms veel dieper.

Wat de beurs gaat doen, lees je hier niet. Dat weet niemand.

In het kort

  • Daalt de beurs 10% of meer vanaf de vorige top, dan heet dat meestal een correctie. Bij 20% of meer spreek je van een berenmarkt (bear market). Dat zijn afspraken, geen natuurwet.
  • Bij de Amerikaanse S&P 500 kwam een daling van 20% of meer van 1950 tot en met 2025 elf keer voor, gemiddeld ongeveer eens per zeven jaar. Een daling van 10% of meer minstens 24 keer, ongeveer eens per drie jaar, gemeten vanaf een recordstand (prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen).
  • Het herstel tot de oude top duurde bij de S&P 500 van ongeveer een half jaar (2020) tot ruim zeven jaar (na 1973 en na 2000). Voor wereldwijde aandelen in euro duurde het na eind 1999 veertien jaar, gemeten met kalenderjaren.
  • Wie elke maand inlegt, koopt tijdens een daling voor hetzelfde bedrag meer stukken. Dat is geen garantie op een beter rendement.
  • Dit is een beschrijving van het verleden, geen voorspelling en geen advies.

Wat is een dalende beurs? Correctie, berenmarkt en crash

Een daling meet je vanaf de vorige top, de hoogste stand tot dan toe, niet vanaf je eigen aankoopprijs.

Correctie: 10% onder de top

Een correctie is een daling van minstens 10%, maar minder dan 20%. Die grens gebruikt onder meer FINRA, de Amerikaanse toezichthouder op brokers (2025).

Berenmarkt (bear market): 20% onder de top

Daalt een brede index 20% of meer, dan heet dat een berenmarkt, in het Engels bear market. Die grens noemen FINRA en Investor.gov, de beleggerssite van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC.

Het zijn afspraken. Bij precies 20% verandert er niets aan de markt. De S&P 500 daalde in 2018 19,8% en in 1990 19,9%: formeel geen berenmarkt. 2022, met 25,4%, wel (Amerikaanse S&P 500, prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen). Voor wie belegt, voelt dat verschil niet anders.

Beurscrash: geen vaste grens

Voor een beurscrash, in België ook krach genoemd, bestaat geen officiële grens. Meestal bedoelen mensen een snelle, diepe daling, zoals in 1987 en 2020.

Hoe vaak daalt de beurs?

Van 1950 tot en met 2025 begon er bij de Amerikaanse S&P 500, gemeten vanaf een recordstand:

  • minstens 24 keer een daling van 10% of meer: gemiddeld ongeveer eens per drie jaar;
  • 11 keer een daling van 20% of meer: gemiddeld ongeveer eens per zeven jaar;
  • 6 keer een daling van 30% of meer.

Prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen. Bron: berekening BeursBuddy op koersdata van Yahoo Finance, gecontroleerd met FRED. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

Wie ook dalingen vanaf een tussentijdse top meetelt, komt op meer correcties uit. Daarom staat er "minstens".

"Eens per drie jaar" is een gemiddelde, geen ritme: dalingen kwamen soms kort na elkaar. Hoe vaak de beurs in het verleden daalde, zegt niet wanneer de volgende daling komt of hoe lang die duurt.

Ook in goede jaren zakt de beurs tussentijds

Een daling van 10% zegt nog niets over hoe het jaar eindigt. Van 1970 tot en met 2025 zakte de Amerikaanse S&P 500 in 33 van de 56 kalenderjaren tussentijds 10% of meer. In 20 van die jaren stond de index aan het eind van het jaar toch hoger (prijsindex zonder dividend, in dollar). De andere 13 eindigden lager.

Niet elke correctie wordt een berenmarkt

Van de 24 dalingen van 10% of meer sinds 1950 bleven er 13 steken vóór de 20% (Amerikaanse S&P 500, gemeten vanaf een recordstand, slotkoersen). Vooraf zie je niet welke.

De grote beurscrashes op een rij

  • Daling: 1973–1974 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): jan. 1973 → okt. 1974 · Diepte S&P 500: −48,2% · MSCI World in euro (kalenderjaren): −52,5% (eind 1972 → eind 1974)
  • Daling: 1987 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): aug. → dec. 1987 · Diepte S&P 500: −33,5% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 1987: −5,3%
  • Daling: 1990 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): jul. → okt. 1990 · Diepte S&P 500: −19,9% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 1990: −27,0%
  • Daling: 2000–2002 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): mrt. 2000 → okt. 2002 · Diepte S&P 500: −49,1% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 2000–2002 samen: −44,5%
  • Daling: 2007–2009 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): okt. 2007 → mrt. 2009 · Diepte S&P 500: −56,8% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 2008: −38,1%
  • Daling: 2020 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): feb. → mrt. 2020 · Diepte S&P 500: −33,9% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 2020: +6,3%
  • Daling: 2022 – Amerikaanse S&P 500: top → dal (per dag): jan. → okt. 2022 · Diepte S&P 500: −25,4% · MSCI World in euro (kalenderjaren): 2022: −12,8%

S&P 500: prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen; berekening BeursBuddy op koersdata van Yahoo Finance. MSCI World: netto dividend herbelegd, in euro (vóór 1999 D-mark), gemeten met kalenderjaren; MSCI-data via Scalable Capital en MSCI, eigen berekening van BeursBuddy. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

De twee metingen hierboven meten iets anders: de S&P 500 per dag, in dollar en zonder dividend; de MSCI World voor wereldwijde aandelen, in euro, met dividend en per kalenderjaar. Met kalenderjaren zie je snelle dalingen bijna niet, zoals in 1987 en 2020. Andersom was 1990 in euro een van de vijf slechtste kalenderjaren in de reeks, en in dollar minder.

  • 1973–1974, oliecrisis en hoge inflatie. In euro eind 1981 weer boven het startbedrag, na inflatie pas eind 1985 (gemeten met kalenderjaren).
  • 1987, Zwarte Maandag. Op 19 oktober 1987 daalde de S&P 500 op één dag 20,5%, de grootste daling op één dag in de reeks. Toch eindigde de MSCI World in euro het jaar op −5,3%.
  • 2000–2002, de internetbubbel (dotcomcrash). Het langste herstel in dit overzicht: 14 jaar, gemeten met kalenderjaren.
  • 2008, de kredietcrisis. Het slechtste kalenderjaar in de euro-reeks. Volgens MSCI was de grootste daling van de MSCI World in euro (netto dividend herbelegd), van dag tot dag gemeten sinds eind december 2000, 53,60%: van 24 mei 2001 tot 9 maart 2009.
  • 2020, de coronacrash. Bij de S&P 500 ongeveer een derde verlies in 23 beursdagen, en binnen een half jaar weer op de oude top.
  • 2022, rente en inflatie. Ook obligaties daalden dat jaar flink.

Hoe lang duurt herstel na een daling?

  • Daling: 1973–1974 – S&P 500: top tot dal: 20,7 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 7,5 jaar (juli 1980) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 1981 (9 jaar) · Idem, na inflatie: eind 1985
  • Daling: 1987 – S&P 500: top tot dal: 3,3 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 1,9 jaar (juli 1989) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 1988 · Idem, na inflatie: eind 1988
  • Daling: 1990 – S&P 500: top tot dal: 2,9 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 7,0 maanden (februari 1991) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 1993 · Idem, na inflatie: eind 1993
  • Daling: 2000–2002 – S&P 500: top tot dal: 30,5 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 7,2 jaar (mei 2007) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 2013 (14 jaar) · Idem, na inflatie: eind 2015
  • Daling: 2007–2009 – S&P 500: top tot dal: 17,0 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 5,5 jaar (maart 2013) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 2012 (5 jaar) · Idem, na inflatie: eind 2013
  • Daling: 2020 – S&P 500: top tot dal: 23 beursdagen · S&P 500: top tot terug op de top: ongeveer 6 maanden (augustus 2020) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: geen jaareinde onder start · Idem, na inflatie: —
  • Daling: 2022 – S&P 500: top tot dal: 9,3 maanden · S&P 500: top tot terug op de top: 2,0 jaar (januari 2024) · MSCI World in euro: weer boven startbedrag: eind 2023 · Idem, na inflatie: eind 2024

S&P 500: prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen. MSCI World: netto dividend herbelegd, in euro (vóór 1999 D-mark), instap aan het eind van het jaar vóór de daling, gemeten met kalenderjaren; na Nederlandse inflatie (CBS). Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

Soms maanden, soms jaren

Bij de 11 berenmarkten sinds 1950 lag de mediaan van top tot herstel op 24,5 maanden: ongeveer twee jaar. Het bereik liep van 5,9 tot 90,2 maanden (Amerikaanse S&P 500, prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen). In 2020 was het ongeveer een half jaar, na 1973 7,5 jaar. Een "normale" hersteltijd bestaat dus niet.

Met dividend en na inflatie ziet het er anders uit

De S&P-cijfers zijn zonder dividend. Met dividend herbelegd was het herstel eerder, soms jaren eerder. Inflatie werkt de andere kant op: na inflatie duurde het herstel even lang of langer, zie bij elke daling hierboven de waarde na inflatie.

Waarom je overal een andere hersteltijd leest

Elke bron meet anders: index, valuta, dividend, per dag of per kalenderjaar. Na 2000 was het herstel 7,2 jaar bij de S&P 500 (dollar, zonder dividend, per dag) en 14 jaar bij de MSCI World in euro (gemeten met kalenderjaren). Bij gemiddeld rendement speelt hetzelfde.

Wat betekent een dalende beurs als je elke maand inlegt?

Voor hetzelfde bedrag meer stukken

Stel: je legt elke maand €100 in. De eerste maand kost een stuk €100, de tweede maand €70. Je koopt dan eerst 1 stuk en daarna ruim 1,4 stuk. Je gemiddelde aankoopprijs is daardoor ongeveer €82, niet €85. Dit zijn zelfgekozen getallen, geen echte koersen, zonder kosten.

Als de koers stijgt, werkt het andersom: dan koop je voor hetzelfde bedrag minder stukken. Gaat de koers van €100 naar €130, dan had alles in één keer aan het begin meer opgeleverd.

Rekenvoorbeeld: elke maand €100 door een grote daling

Iemand legt vanaf januari 2000 elke maand €100 in, vlak voor de daling van 2000–2002. Iemand anders zet eind 1999 in één keer €10.000 in.

  • Eind jaar: 2002 – Totale inleg: €3.600 · Waarde maandinleg: €2.431 · t.o.v. inleg: −32,5% · Eenmalig €10.000: €5.552 · t.o.v. €10.000: −44,5%
  • Eind jaar: 2005 – Totale inleg: €7.200 · Waarde maandinleg: €8.206 · t.o.v. inleg: +14,0% · Eenmalig €10.000: €8.217 · t.o.v. €10.000: −17,8%
  • Eind jaar: 2008 – Totale inleg: €10.800 · Waarde maandinleg: €7.833 · t.o.v. inleg: −27,5% · Eenmalig €10.000: €5.406 · t.o.v. €10.000: −45,9%
  • Eind jaar: 2010 – Totale inleg: €13.200 · Waarde maandinleg: €14.840 · t.o.v. inleg: +12,4% · Eenmalig €10.000: €8.199 · t.o.v. €10.000: −18,0%
  • Eind jaar: 2013 – Totale inleg: €16.800 · Waarde maandinleg: €24.562 · t.o.v. inleg: +46,2% · Eenmalig €10.000: €11.062 · t.o.v. €10.000: +10,6%

Aannames: MSCI World, netto dividend herbelegd, in euro. Inleg aan het begin van elke maand, nooit overgeslagen. Alleen jaarcijfers bekend, dus groei gelijk verdeeld over het jaar; alleen de waarde aan het eind van elk jaar. Geen kosten, belasting of inflatie. Eigen berekening van BeursBuddy. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.

De maandinleg stond eind 2005 weer boven de totale inleg, en na de crisis van 2008 eind 2010. De eenmalige €10.000 stond pas eind 2013 weer boven het startbedrag. Ook met maandelijks inleggen stond je tussentijds flink in de min: eind 2002 ongeveer een derde onder je inleg. Binnen een jaar schommelde de waarde nog meer dan deze jaareinden laten zien.

Bij een start in januari 2008 stond de maandinleg eind 2008 22,1% onder de inleg en eind 2009 weer erboven. Eenmalig €10.000 van eind 2007 stond eind 2012 weer boven het startbedrag. Eerder boven je inleg is niet hetzelfde als meer geld: eind 2015 was de eenmalige inleg €16.667 waard, de maandinleg €16.471.

Wat het niet betekent

Beide voorbeelden starten vlak voor een grote daling. Ze zeggen niets over welke manier van inleggen beter is. Een vaste inleg is geen garantie op een beter rendement, en geen reden om te wachten of extra bij te kopen. Doorgaan met inleggen kan alleen met geld dat je echt kunt missen.

Waarom uitstappen en terugkomen lastig is

De beste en slechtste beursdagen liggen vaak vlak bij elkaar. Bij de Amerikaanse S&P 500 vielen tussen 2006 en 2025 zes van de tien beste dagen binnen twee weken na een van de tien slechtste dagen (J.P. Morgan, 2026). Wie na een flinke daling uitstapt, mist daardoor vaak ook het herstel. Andersom geldt ook: wie de slechtste dagen had overgeslagen, had meer verdiend. Alleen weet niemand vooraf welke dag dat is.

Wie uitstapt, moet dus twee keer goed kiezen: wanneer eruit en wanneer weer erin. Meer daarover, en over verkopen na een daling.

Wat beleggers vooraf regelen voor een dalende markt

Of een daling je raakt, hangt er vooral van af of je moet verkopen. Veel beleggers regelen daarom van tevoren een paar dingen. Dit zijn voorbeelden, geen voorschrift.

  • Een buffer. Als een tegenvaller samenvalt met een daling.
  • Een horizon die past. Geld dat je binnen een paar jaar nodig hebt, staat bij een daling het kwetsbaarst.
  • Afspraken op papier. Wat je bij een daling doet, kun je opschrijven als het rustig is.
  • Minder vaak kijken. Wie vaak kijkt, ziet vaker een daling.
  • Gedrag boven kennis. Blijven zitten tijdens een daling is vooral een kwestie van afspraken en gewoontes.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. Neem beslissingen op basis van je eigen situatie en laat je zo nodig adviseren door een onafhankelijke, erkende adviseur.

Veelgestelde vragen

Moet ik verkopen als de beurs daalt?

BeursBuddy zegt niet wat jij moet doen. Wel dit: wie verkoopt, maakt een tijdelijke daling definitief en moet daarna zelf kiezen wanneer hij terugkomt. Of je het geld binnenkort nodig hebt en wat in je beleggingsplan staat, weegt zwaarder dan de koers van vandaag. Met een buffer hoef je minder snel te verkopen.

Is een dalende beurs een goed moment om in te stappen?

Niemand weet vooraf of een daling nog verder gaat. Een lagere koers is geen garantie op een beter rendement.

Hoe lang duurt een berenmarkt (bear market)?

Dat verschilde sterk. Bij de Amerikaanse S&P 500 duurde het sinds 1950 van ongeveer een half jaar tot 7,5 jaar voordat de oude top weer was gehaald, met een mediaan van ongeveer twee jaar (prijsindex zonder dividend, in dollar, slotkoersen). Dat is het verleden, geen belofte.

Kan mijn ETF naar nul gaan?

Een ETF op een brede index bevat veel bedrijven, vaak honderden. Zo'n index daalde in het verleden soms met meer dan de helft, maar ging niet naar nul. Dat is geen garantie. Ook een brede index kan diep en lang dalen, en je kunt een deel van je inleg verliezen.

Wat als ik het geld binnenkort nodig heb?

Hoe korter je horizon, hoe minder tijd er is voor herstel. Dat herstel duurde in het verleden soms jaren.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).