Vermogensopbouw

Jaarruimte berekenen: de formule stap voor stap

Hoe bereken je je jaarruimte? Je leest de formule stap voor stap met een rekenvoorbeeld, wat reserveringsruimte is en waar de rekenhulp staat.

Je hebt gehoord dat je lijfrentepremie kunt aftrekken, maar niet hoeveel. Dat bedrag heet je jaarruimte. Hier lees je hoe je de jaarruimte berekent, wat reserveringsruimte is en waar je je eigen bedrag vindt.

Het korte antwoord

De jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar aan lijfrentepremie mag aftrekken. Voor 2026 is de basis: 30% van je inkomen uit 2025, na aftrek van een vast bedrag. Daar gaat de pensioenopbouw bij je werkgever nog af. Wat overblijft, is je jaarruimte. Je eigen bedrag reken je het makkelijkst uit met de rekenhulp van de Belastingdienst.

Wat is de jaarruimte?

Bouw je via je werkgever weinig of geen pensioen op? Dan mag je zelf bijsparen of bijbeleggen voor later en die inleg aftrekken van je inkomen. Dat heet lijfrente. Hoe lijfrente werkt en welke vormen er zijn, lees je bij lijfrente en pensioenbeleggen.

De jaarruimte is de grens aan die aftrek. Wie al veel pensioen opbouwt via een werkgever, heeft minder ruimte. Wie weinig opbouwt, bijvoorbeeld als zzp'er, heeft meer.

Aftrekken kan alleen als je een pensioentekort hebt. De jaarruimte meet precies dat tekort.

Jaarruimte berekenen: de formule stap voor stap

De jaarruimte voor 2026 hangt af van je situatie in 2025. De formule heeft drie stappen.

Stap 1: de premiegrondslag. Neem je inkomen van 2025. Trek daar de AOW-franchise van af. Dat is een vast bedrag waarover je geen pensioen hoeft op te bouwen, omdat de AOW dat deel al dekt. In 2026 is de AOW-franchise €19.172 (voorlopig bedrag van de Belastingdienst). Je inkomen telt mee tot maximaal €137.800 (jaarruimte 2026).

Stap 2: 30% daarvan. Neem 30% van de premiegrondslag. Tot 2023 was dat 13,3%. Sinds 2023 is het 30%.

Stap 3: de pensioenopbouw eraf. Trek je pensioenopbouw bij je werkgever in 2025 af. Hoe je die berekent, hangt af van je regeling:

  • Regeling nog niet aangepast aan de nieuwe pensioenwet: 6,27 x factor A. Factor A staat op je uniform pensioenoverzicht (UPO) van 2025. Dat is het jaarlijkse overzicht van je pensioenfonds.
  • Regeling al wel aangepast: de ingelegde premie voor ouderdoms- en partnerpensioen. Die staat op je UPO bij het icoon "Jaarruimte".

Gebruik voor één regeling nooit allebei.

De maximale jaarruimte in 2026 is €35.589.

Een rekenvoorbeeld

Stel: je verdiende in 2025 €50.000 bruto. Je regeling is nog niet aangepast en op je UPO staat een factor A van €1.000. Dat zijn aannames, geen gemiddelden.

  • Premiegrondslag: €50.000 - €19.172 = €30.828
  • 30% daarvan: €9.248,40
  • Pensioenopbouw: 6,27 x €1.000 = €6.270
  • Jaarruimte 2026: €9.248,40 - €6.270 = ongeveer €2.978

Een kleine verandering in factor A maakt veel uit. In dit voorbeeld is de jaarruimte al nul bij een factor A van ongeveer €1.475. Wie een goede pensioenregeling heeft, houdt dus vaak weinig of niets over.

De reserveringsruimte

Heb je je jaarruimte in eerdere jaren niet (helemaal) gebruikt? Dan kun je die soms later inhalen. Dat heet reserveringsruimte.

Je mag terugkijken over de tien jaren ervoor. In 2026 gaat het om de jaren 2016 tot en met 2025. In 2026 mag je in totaal maximaal €42.753 aan reserveringsruimte gebruiken. In 2027 vervalt 2016.

Dat is vooral handig als je inkomen schommelt, bijvoorbeeld na een jaar met een eenmalige bonus.

Pensioenhervorming (Wtp) en je jaarruimte

Sinds 1 juli 2023 geldt de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Pensioenregelingen moeten uiterlijk 1 januari 2028 zijn overgestapt. Dat moment verschilt per regeling.

Voor de jaarruimte verandert vooral stap 3. Zodra jouw regeling is aangepast, gaat niet meer 6,27 x factor A van je ruimte af, maar de premie die voor je is ingelegd. Daardoor kan je jaarruimte lager uitvallen dan je gewend was. De Belastingdienst heeft zijn uitleg hierover op 7 april 2026 bijgewerkt.

Weet je niet of jouw regeling al is aangepast? Kijk op je UPO of vraag het na bij je pensioenfonds.

De rekenhulp van de Belastingdienst gebruiken

Zelf rekenen helpt om de formule te snappen. Voor je eigen bedrag is de rekenhulp handiger. Die heet "Hulpmiddel lijfrentepremie vanaf 2016" en staat op de site van de Belastingdienst. Hij rekent ook je reserveringsruimte uit.

Leg dit klaar voor je begint:

  • je inkomen uit 2025 (bijvoorbeeld je jaaropgave);
  • je UPO van 2025, voor factor A of de ingelegde premie;
  • je eerdere lijfrente-inleg, als je reserveringsruimte wilt weten.

Wil je daarna weten wat er maandelijks past? Een overzicht van je inkomsten en uitgaven en een maandbudget helpen daarbij.

Veelgemaakte fouten

  • Het inkomen van het verkeerde jaar gebruiken. De jaarruimte 2026 rekent met 2025.
  • Factor A en premie door elkaar halen. Per regeling gebruik je er één.
  • Het maximum als jouw bedrag zien. €35.589 (2026) is een bovengrens. De meeste mensen met werkgeverspensioen zitten daar ver onder.
  • Te laat storten. Voor de aftrek over 2026 moet de inleg uiterlijk op 31 december 2026 binnen zijn.
  • Oude ruimte vergeten. Reserveringsruimte vervalt na tien jaar.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel of fiscaal advies. Bedragen en regels gelden voor 2026 en kunnen jaarlijks veranderen. Controleer je eigen situatie bij de Belastingdienst of een adviseur.

Veelgestelde vragen

Heb ik als zzp'er jaarruimte?

Vaak wel. Bouw je geen pensioen op via een werkgever, dan valt stap 3 weg of is die klein. Je jaarruimte is dan 30% van je premiegrondslag. Wat er verder bij komt kijken, lees je bij vermogen opbouwen als zzp'er.

Moet ik mijn jaarruimte gebruiken?

Nee. De jaarruimte zegt alleen hoeveel je mag aftrekken, niet of dat verstandig is. Dat hangt af van je situatie. Waar je op kunt letten, lees je bij pensioen opbouwen naast je werkgever.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).