Vermogensopbouw
Rente-op-rente effect
Rente op rente: hoe het werkt en waarom het vooral tijd vraagt
Rente op rente betekent dat je rente krijgt over je inleg én over de rente die er al bij is gekomen. Bij beleggen heet dat ook rendement op rendement. In formelere taal heet het samengestelde rente. Het gaat hier om sparen en beleggen.
In het begin is het effect klein. Pas na lange tijd wordt het groot. Daarom vraagt rente op rente vooral tijd, en dus geduld. De rekenvoorbeelden hieronder staan steeds met hun aannames erbij. Het zijn voorbeelden, geen belofte.
In het kort
- Rente op rente: de opbrengst van je geld levert zelf ook weer opbrengst op.
- Elk jaar groeit het hele bedrag, ook wat er eerder bij kwam.
- In een rekenvoorbeeld met een eenmalig bedrag en 6% per jaar komt 44,2% van het eindbedrag pas in de laatste tien van dertig jaar bij.
- Kosten en inflatie stapelen op dezelfde manier, maar dan tegen je in.
- De rekenvoorbeelden gaan uit van een vast rendement. In werkelijkheid schommelt het rendement, en er is geen garantie.
Wat is rente op rente?
Je spaart of belegt, en er komt opbrengst bij. Laat je die opbrengst staan, dan krijg je het jaar erna opbrengst over je inleg plus over wat er al bij was gekomen. Dat is rente op rente.
Het tegenovergestelde is enkelvoudige rente: opbrengst alleen over je oorspronkelijke inleg. In het Engels heet rente op rente compound interest. In België zeggen ze vaak samengestelde interest.
Bij sparen: rente over rente
Op een spaarrekening schrijft de bank rente bij. Laat je die staan, dan krijg je het jaar erna rente over een hoger saldo. Hoe vaak een bank rente bijschrijft, verschilt per bank; het verschil is klein.
Bij beleggen: rendement op rendement
Bij beleggen is er geen vaste rente. Je opbrengst bestaat uit koersstijging en dividend. Een koersstijging blijft vanzelf in je belegging zitten. Stijgt de koers het jaar erna weer, dan stijgt dat eerdere deel mee. Dividend stapelt alleen mee als het opnieuw wordt belegd.
Het rendement bij beleggen schommelt en kan negatief zijn. In een slecht jaar werkt het stapelen ook omlaag: dan daalt het hele bedrag, ook wat er eerder bij kwam.
Accumulerend of distribuerend: wat er met dividend gebeurt
Bij een accumulerende ETF belegt het fonds het dividend zelf opnieuw. Bij een distribuerende ETF krijg je het dividend uitgekeerd. Beleg je het zelf opnieuw, dan stapelt het ook. Geef je het uit, dan niet. Geen van beide is vanzelf beter.
Rente op rente berekenen
De rekenregel in woorden: je eindbedrag is je beginbedrag keer (1 + rendement per jaar), zo vaak als er jaren zijn.
Als formule: eindbedrag = inleg × (1 + r)^jaren. Daarin is r het rendement per jaar als kommagetal (6% is 0,06). Jaren is het aantal jaren dat het geld blijft staan.
Bij 6% per jaar vermenigvuldig je dus elk jaar met 1,06. Na één jaar keer 1,06, na twee jaar keer 1,06 × 1,06, en zo verder.
Jaar voor jaar: zo stapelt het
Een voorbeeld met zelfgekozen getallen: je legt eenmalig €1.000 in, bij 6% per jaar. Zoveel rendement komt er in een jaar bij:
- Jaar 1: €60,00.
- Jaar 2: €63,60. Nu reken je ook over die eerste €60.
- Jaar 3: €67,42.
- Jaar 10: €101,37.
- Jaar 20: €181,54.
- Jaar 30: €325,10.
De opbrengst per jaar groeit dus zelf ook. Na 30 jaar heb je €5.743. Met enkelvoudige rente krijg je elk jaar €60 die niet meegroeit. Dan heb je na 30 jaar €2.800.
Dit rekenvoorbeeld gaat uit van een eenmalige inleg van €1.000 en een vast rendement van 6% per jaar. Kosten, belasting en inflatie zijn niet meegerekend. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Rekenvoorbeeld: één bedrag over 10, 20, 30 en 40 jaar
Wat kan €1.000 worden, eenmalig ingelegd, bij vier rendementen? Tussen haakjes staat het rendement: wat er bovenop je inleg is gekomen.
- Looptijd: 10 jaar – 2% per jaar: €1.219 (€219) · 4% per jaar: €1.480 (€480) · 6% per jaar: €1.791 (€791) · 8% per jaar: €2.159 (€1.159)
- Looptijd: 20 jaar – 2% per jaar: €1.486 (€486) · 4% per jaar: €2.191 (€1.191) · 6% per jaar: €3.207 (€2.207) · 8% per jaar: €4.661 (€3.661)
- Looptijd: 30 jaar – 2% per jaar: €1.811 (€811) · 4% per jaar: €3.243 (€2.243) · 6% per jaar: €5.743 (€4.743) · 8% per jaar: €10.063 (€9.063)
- Looptijd: 40 jaar – 2% per jaar: €2.208 (€1.208) · 4% per jaar: €4.801 (€3.801) · 6% per jaar: €10.286 (€9.286) · 8% per jaar: €21.725 (€20.725)
Neem 6% na 30 jaar. Van de €4.743 rendement is €1.800 rendement over je inleg: 30 jaar lang €60. De andere €2.943 is rendement over eerder rendement. Dat is 62,0% van al het rendement. Dat deel is de rente op rente.
Bij 2% gaat het langzaam: het duurt ongeveer 35 jaar voordat het bedrag verdubbeld is. Die 2% is hier een laag rekenscenario, geen spaarrente en geen verwachting. Wil je weten wat een vast bedrag per maand kan worden, kijk dan bij de rendement calculator
Dit rekenvoorbeeld gaat uit van een eenmalige inleg van €1.000 en een vast rendement van 2, 4, 6 of 8% per jaar. Kosten, belasting en inflatie zijn niet meegerekend. Deze percentages zijn rekenvoorbeelden, geen verwachting. In werkelijkheid schommelt het rendement elk jaar, en de uitkomst kan lager of hoger zijn, ook negatief. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Waarom rente op rente vooral tijd vraagt
Het percentage blijft in een rekenvoorbeeld elk jaar gelijk. Toch komt er elk jaar meer bij, omdat het percentage over een steeds groter bedrag gaat. Daardoor ontstaat veel van het eindbedrag pas aan het eind.
Waarom je in de eerste jaren weinig ziet
Neem een eenmalig bedrag bij 6% per jaar, 30 jaar lang. In de eerste tien jaar ontstaat 16,7% van al het rendement. In de laatste tien jaar komt er 44,2% van het eindbedrag bij. De helft van het eindbedrag ontstaat in de laatste 11,90 jaar.
Bij een vast bedrag per maand werkt het net zo. Leg je 30 jaar lang €100 per maand in bij 6% per jaar, dan heb je aan het eind €97.926. Daarvan is €36.000 inleg en €61.926 rendement.
- Jaar 1 levert €39 rendement op, jaar 30 €5.512.
- In de eerste tien jaar verdien je €4.326 aan rendement. In de laatste tien jaar €40.361: bijna twee derde (65,2%) van al het rendement.
- Pas vanaf het eind van jaar 22 is het totale rendement groter dan je totale inleg.
In de eerste jaren lijkt er dus weinig te gebeuren. Dat is hoe de som werkt, geen teken dat het niet werkt.
Beide voorbeelden gaan uit van een vast rendement van 6% per jaar: één inleg aan het begin, of een vaste inleg aan het begin van elke maand. Kosten, belasting en inflatie zijn niet meegerekend. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Eerder of later beginnen
Twee mensen leggen elk €100 per maand in, bij 6% per jaar. Ze stoppen op dezelfde dag. De een begint tien jaar eerder dan de ander.
- Tien jaar eerder begonnen: 30 jaar inleg, aan het eind €97.926.
- Tien jaar later begonnen: 20 jaar inleg, aan het eind €45.565.
Het verschil is €52.361. De €12.000 die je in de eerste tien jaar inlegde, was aan het eind ongeveer €52.361 waard. De eerste euro's staan het langst uit.
Dit gaat over hoe lang je geld belegd is, niet over het moment waarop je instapt.
Wie later begint, kan dat deels goedmaken met een hoger bedrag per maand.
Dit rekenvoorbeeld gaat uit van een vaste inleg aan het begin van elke maand en een vast rendement van 6% per jaar. Kosten, belasting en inflatie zijn niet meegerekend. In werkelijkheid schommelt het rendement, en het verschil kan kleiner of groter uitvallen. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
In hoeveel jaar verdubbelt je geld? De regel van 72
Een vuistregel is de regel van 72: deel 72 door het rendement per jaar. Dan weet je ongeveer in hoeveel jaar een bedrag verdubbelt.
- Bij 4% per jaar: ongeveer 18 jaar (precies: 17,67 jaar).
- Bij 6% per jaar: ongeveer 12 jaar (precies: 11,90 jaar).
- Bij 8% per jaar: ongeveer 9 jaar (precies: 9,01 jaar).
Het werkt ook andersom. Bij 2% inflatie per jaar halveert de koopkracht van je geld in ongeveer 36 jaar (precies: 35,00 jaar).
Dit geldt voor een eenmalig bedrag bij een vast rendement, zonder kosten, belasting en inflatie. Het is een benadering. In werkelijkheid schommelt het rendement. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Rente op rente werkt ook tegen je
Wat elk jaar een percentage van je hele bedrag afhaalt, stapelt op dezelfde manier. Wat eraf gaat, groeit daarna niet meer mee.
Kosten
Een fonds rekent elk jaar lopende kosten over je hele belegde bedrag. Neem een eenmalig bedrag bij 6% per jaar vóór kosten. Zoveel lager valt het eindbedrag uit, ongeacht hoe groot je beginbedrag is:
- 0,2% kosten per jaar: 1,9% lager na 10 jaar, 3,7% na 20 jaar, 5,5% na 30 jaar en 7,3% na 40 jaar.
- 1,0% kosten per jaar: 9,0% lager na 10 jaar, 17,3% na 20 jaar, 24,8% na 30 jaar en 31,6% na 40 jaar.
Na 30 jaar kost 1% per jaar dus ongeveer een kwart van het eindbedrag. Hoe langer het geld staat, hoe verder het verschil oploopt.
Dit rekenvoorbeeld gaat uit van een eenmalige inleg en een vast rendement van 6% per jaar vóór kosten. Kosten gaan elk jaar van het hele bedrag af; hier zijn ze eenvoudig afgetrokken van het rendement. Belasting en inflatie zijn niet meegerekend. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Inflatie
Inflatie werkt als rente op rente, maar dan andersom. Bij 2% inflatie per jaar kost iets van €100 over 30 jaar ongeveer €181. Geld dat al die tijd zonder rente blijft staan, verliest in die 30 jaar 44,8% van zijn koopkracht: bijna de helft.
De bedragen in de rekenvoorbeelden op deze pagina zijn nominaal: ze zeggen niets over wat je er later mee kunt kopen. De 2% is een rekenaanname; de echte inflatie kan hoger of lager uitvallen.
Belasting in box 3
Box 3-belasting betaal je elk jaar over je vermogen boven het heffingsvrij vermogen. Wat je aan belasting kwijt bent, groeit niet meer mee. In de rekenvoorbeelden op deze pagina is belasting niet meegerekend. De regels kunnen veranderen.
Wat een rekenvoorbeeld niet laat zien
Het gemiddelde is geen jaar
In werkelijkheid groeit een belegging niet elk jaar met hetzelfde percentage. Wereldwijde aandelen in euro (MSCI World, netto dividend herbelegd, vóór 1999 in D-mark) hadden van 1970 tot en met 2025 15 van de 56 kalenderjaren met verlies. Bij grote schommelingen houd je bovendien minder over dan het gewone gemiddelde doet vermoeden. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Onderbreken en opnemen
Wat je opneemt, groeit niet meer mee. Een voorbeeld: je legt eenmalig €1.000 in, bij 6% per jaar. Na 15 jaar staat er €2.397. Neem je dan het rendement van €1.397 op, dan heb je na 30 jaar €2.397 in plaats van €5.743. Het verschil van €3.346 bestaat uit de €1.397 die je opnam en €1.949 groei die je misloopt.
Een pauze in je inleg werkt net zo. En wie na een daling verkoopt, onderbreekt het stapelen op een laag punt. Soms is opnemen gewoon nodig. Daarom hoort geld wat je niet nodig hebt niet bij je beleggingen.
Dit rekenvoorbeeld gaat uit van een eenmalige inleg van €1.000 en een vast rendement van 6% per jaar. Kosten, belasting en inflatie zijn niet meegerekend. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. Neem beslissingen op basis van je eigen situatie en laat je zo nodig adviseren door een onafhankelijke, erkende adviseur.
Veelgestelde vragen
Is rente op rente hetzelfde als samengestelde rente?
Ja. Rente op rente, samengestelde rente, samengestelde interest (zo heet het vaak in België), rendement op rendement en het Engelse compound interest gaan over hetzelfde: opbrengst die zelf ook weer opbrengst oplevert. "Rendement op rendement" gebruik je vooral bij beleggen, omdat daar geen vaste rente is.
Werkt rente op rente ook als de beurs daalt?
Het stapelen werkt in beide richtingen. In een verliesjaar daalt het hele bedrag, ook wat er eerder bij kwam. Blijf je belegd, dan gaat een herstel weer over het hele bedrag. Of en wanneer een herstel komt, weet niemand vooraf.
Hoe vaak wordt rente op een spaarrekening bijgeschreven, en maakt dat uit?
Dat verschilt per bank, bijvoorbeeld per maand of per jaar. Het verschil is klein. Een rekenvoorbeeld: €1.000 bij 1,5% rente is na 10 jaar €1.160,54 als de rente per jaar wordt bijgeschreven, en €1.161,73 als dat per maand gebeurt. Dat scheelt €1,18. Dit voorbeeld rekent met een vaste rente, zonder belasting en inflatie.
Moet je persé jong beginnen?
In de rekenvoorbeelden levert een langere looptijd meer op. Wanneer je begint, hangt af van je eigen situatie: of je een buffer hebt, wat je doel is en hoe lang je het geld kunt missen. Later beginnen kan deels met een hoger bedrag per maand.
Gratis hulpmiddel
Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.
Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.
