ETF's
Factor-ETF's
Wat is een factor-ETF? Lees wat value, momentum en quality zijn, hoe het verschilt van een brede ETF en welke kanttekeningen er zijn.
Naast de gewone wereldwijde ETF zie je bij je broker namen als "Value", "Momentum" of "Quality". Dat zijn factor-ETF's. Hier lees je wat een factor is, hoe zo'n ETF zijn aandelen kiest en waarom "slimmer" niet hetzelfde is als "beter".
Het korte antwoord
Een factor-ETF volgt een index die aandelen kiest op één kenmerk, zoals een lage prijs of een sterke balans. Zo'n kenmerk heet een factor. De index weegt bedrijven dus niet alleen op hun grootte, zoals een gewone index. Er zit een vaste regel achter, geen beheerder met een mening. Of het op lange termijn iets extra's oplevert, staat niet vast.
Wat is een factor?
Een factor is een kenmerk dat een groep aandelen gemeen heeft. Bijvoorbeeld: "goedkoop vergeleken met de winst". Of: "de koers is het afgelopen jaar flink gestegen".
Onderzoekers zagen dat aandelen met zulke kenmerken over lange periodes anders presteerden dan de markt als geheel. Het bekendste werk komt van Eugene Fama en Kenneth French. Begin jaren negentig lieten ze met Amerikaanse data zien dat kleine bedrijven en goedkope bedrijven het gemiddeld beter deden dan je op basis van marktrisico alleen zou verwachten. Later kwamen er factoren bij, zoals momentum (Carhart, 1997) en winstgevendheid (Fama en French, 2015).
Hoe werkt een factor-ETF?
Een gewone wereldwijde ETF volgt een index die bedrijven weegt naar hun beurswaarde: hoe groter het bedrijf, hoe zwaarder het telt. Hoe dat precies werkt, lees je in het artikel wat is een index? te bereiken via de linkjes onderaan de pagina.
Een factorindex begint meestal met zo'n gewone index als basis. Daarna gaat het anders:
- Scoren. Elk bedrijf krijgt een score op de factor.
- Selecteren. Alleen bedrijven met een goede score komen erin.
- Anders wegen. Die score telt mee in het gewicht, naast of in plaats van de beurswaarde.
- Herzien. Op vaste momenten berekent de index alles opnieuw en past de inhoud aan.
Een voorbeeld. De MSCI World Quality Index start met de MSCI World. Elk bedrijf krijgt een score op drie punten. Hoeveel winst maakt het met het geld van de aandeelhouders? Hoeveel schuld heeft het? En hoe stabiel is de winst door de jaren heen? De bedrijven met de beste score komen in de index. Ook FTSE Russell heeft factorindexen, onder meer voor value, quality, momentum, lage volatiliteit en omvang.
Gelijkgewogen: de eenvoudigste afwijking
Een gelijkgewogen index laat elk bedrijf even zwaar tellen, groot of klein. Zitten er 1.000 bedrijven in, dan weegt elk 0,1%. Kleinere bedrijven tellen zo zwaarder mee dan in een gewone index. Een voorbeeld is de MSCI World Equal Weighted Index.
Passief of actief?
Een factor-ETF zit ertussenin. De ETF volgt een index met vaste regels, dus er kiest geen beheerder. Maar die regels zijn wel een bewuste keuze om af te wijken van de markt. Daarom heet dit ook "smart beta". Meer over de passieve basis lees je bij passief beleggen.
De bekendste factoren
- Value (waarde): aandelen die goedkoop zijn vergeleken met bijvoorbeeld hun winst, boekwaarde of kasstroom.
- Momentum: aandelen waarvan de koers de afgelopen 6 tot 12 maanden sterk is gestegen.
- Quality (kwaliteit): bedrijven met een hoge winstgevendheid, weinig schulden en een stabiele winst.
- Minimum volatility (lage beweeglijkheid): aandelen waarvan de koers minder hard op en neer gaat. De index zoekt de mix met zo weinig mogelijk schommelingen, binnen vaste grenzen.
- Size (omvang): kleinere bedrijven. Daarover lees je meer bij small-cap ETF's.
Wat zijn de kanttekeningen?
Een factor kan jarenlang achterblijven. Value is het bekendste voorbeeld. Grofweg tussen 2007 en 2020 bleven goedkope aandelen wereldwijd vaak achter bij duurdere groeiaandelen. Tien jaar wachten op een voordeel dat niet komt, vraagt veel geduld.
Het bewijs is niet zeker. Het onderzoek kijkt terug. Of een patroon blijft bestaan, weet niemand. Na publicatie werden de gevonden premies vaak kleiner, mogelijk omdat meer beleggers erop gingen inspelen.
Kosten. Factor-ETF's zijn meestal duurder dan een brede ETF. Een brede wereldwijde ETF kost vaak zo'n 0,1% tot 0,2% per jaar, een factor-ETF vaak zo'n 0,25% tot 0,4%. Dat verschil gaat elk jaar van je rendement af.
Omloopsnelheid. Een factorindex ververst zijn inhoud vaker en sterker dan een gewone index. Vooral bij momentum wisselt er bij elke herziening veel, en elke aan- en verkoop binnen het fonds kost geld. Dat zie je niet in de lopende kosten, wel in het resultaat.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat "smart" beter betekent. Smart beta is een naam, geen belofte.
- Een factor kiezen op het rendement van de laatste jaren. Dan stap je vaak in na de goede periode. Wie na twee slechte jaren weer wisselt, krijgt vooral de nadelen mee.
- Factoren stapelen. Met een paar factor-ETF's naast elkaar weet je snel niet meer wat je bezit.
- Een factor-ETF zien als actief fonds. Er kiest geen beheerder. Een regel kiest.
De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Genoemde indexen en fondsen dienen alleen als voorbeeld. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Veelgestelde vragen
Is een factor-ETF passief of actief?
Ertussenin. De ETF volgt vaste regels, dat is passief, maar die regels wijken bewust af van de markt. Bij een actief fonds kiest een beheerder zelf.
Wat is het verschil tussen value en growth?
Value-aandelen zijn goedkoop vergeleken met hun winst of bezittingen. Vaak zijn het volwassen, rustige bedrijven. Growth-aandelen (groeiaandelen) zijn duurder, omdat beleggers veel groei verwachten. Een brede index bevat ze allebei.
Verslaan factor-ETF's de markt?
Soms wel, soms niet. Het hangt af van de factor en de periode. In onderzoek leverden sommige factoren over lange periodes gemiddeld meer op, met lange stukken van achterblijven ertussen. Voor de toekomst is dat geen zekerheid.
Wat is smart beta?
Een verzamelnaam voor indexen die niet op beurswaarde wegen, maar op andere regels. Zoals een factor, of gelijke gewichten. "Beta" staat voor het rendement van de markt. "Smart" betekent hier alleen: anders gewogen.
Gratis hulpmiddel
Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.
Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.
