ETF's

Tracking difference uitgelegd: hoe goed volgt een ETF?

Tracking difference uitgelegd: hoe goed volgt een ETF zijn index?

Een ETF volgt een index, maar nooit precies. Tussen wat de index doet en wat jij overhoudt zit altijd een klein verschil. Dat heet tracking difference. Hier lees je wat het is, waar het vandaan komt en hoe je het rustig leest.

Het korte antwoord

Tracking difference is het verschil in rendement tussen een ETF en de index die hij volgt, over een bepaalde periode. Meestal doet de ETF het iets slechter dan de index, vooral door kosten. Soms doet hij het iets beter. Het getal laat zien wat er in de praktijk van het indexrendement overbleef.

Wat is tracking difference?

Een index is een lijst met bedrijven en een rekensom. Een index kost niets. Hij betaalt geen beheerder en geen handelskosten.

Een ETF moet die bedrijven echt kopen en bewaren. Dat kost geld, dus het rendement wijkt een beetje af.

De som is eenvoudig: het rendement van de ETF min het rendement van de index. Komt er een negatief getal uit, dan bleef de ETF achter. Dat is meestal zo.

Twee dingen om op te letten:

  • Noem altijd de periode. Een tracking difference over één jaar zegt iets anders dan over vijf jaar.
  • Let op het teken. Niet elke website rekent hetzelfde. Sommige trekken het ETF-rendement van de index af. Dan betekent een positief getal juist dat de ETF achterbleef. Kijk dus hoe een bron het uitlegt.

Rekenvoorbeeld

Een fictief voorbeeld, met ronde getallen.

Een index stijgt in een jaar 8,0%. Een ETF op die index stijgt in hetzelfde jaar 7,7%. De tracking difference is dan 7,7% min 8,0%: -0,3 procentpunt.

In euro's ziet dat er zo uit. Stel, je had aan het begin van het jaar €10.000 in die ETF:

  • Als je precies het indexrendement had gekregen: €10.800.
  • Wat je met de ETF hebt: €10.770.
  • Verschil: €30.

Dertig euro op tienduizend is weinig. Maar het gebeurt elk jaar, en over twintig of dertig jaar telt het op. Geld dat niet meegroeit, rendeert ook niet verder.

Wat zit er in dat verschil?

De tracking difference is een uitkomst. Er zitten verschillende posten in, sommige negatief, sommige positief.

  • Lopende kosten (TER). Het fonds haalt zijn jaarlijkse kosten uit het vermogen. Meestal is dit de grootste post. Wat de TER is lees je apart in het artikel de link staat onderaan de pagina.
  • Handelskosten binnen het fonds. Verandert de index, dan moet het fonds aandelen kopen en verkopen. Dat kost iets, en het zit niet in de TER.
  • Dividendbelasting. Over dividend houden veel landen belasting in. Hoeveel het fonds betaalt, hangt af van waar het gevestigd is en welke belastingverdragen gelden. Veel indexen rekenen met een vast, vaak hoog tarief. Betaalt het fonds minder, dan kan dat in het voordeel van de ETF werken. Hoe belasting voor jou zelf werkt, staat bij belasting op ETF's.
  • Sampling. Sommige ETF's kopen niet alle bedrijven uit de index, maar een goed gekozen deel. Dat kan anders uitpakken dan de index, in beide richtingen. Meer over replicatiemethoden lees je bij fysieke vs synthetische ETF's.
  • Opbrengst uit het uitlenen van aandelen. Sommige fondsen lenen aandelen tijdelijk uit tegen een vergoeding. Die opbrengst kan een deel van de kosten goedmaken. Hoe dat werkt en welke risico's erbij horen, lees je in het artikel effecten uitlenen binnen ETF's.

Tracking difference en TER: twee verschillende dingen

De TER is wat het fonds vooraf aankondigt aan lopende kosten. De tracking difference is wat er achteraf echt is gebeurd.

Die twee liggen vaak dicht bij elkaar, maar zijn niet gelijk. Een ETF met een TER van 0,20% kan een tracking difference hebben van -0,10%, als uitleenopbrengst of gunstige dividendbelasting een deel goedmaakt. Een andere ETF met dezelfde TER kan door handelskosten op -0,35% uitkomen. Deze getallen zijn fictief en dienen alleen als voorbeeld.

Tracking error is weer iets anders. Dat zegt hoe sterk het verschil schommelt, niet hoe groot het gemiddeld is. Dat lees je bij tracking error.

Waar vind je het en waar let je op?

Je vindt de tracking difference op een paar plekken:

  • Het jaarverslag van het fonds. Volgens de ESMA-richtsnoeren voor ETF's moeten indexfondsen daarin het verschil met de index vermelden en toelichten.
  • De factsheet. Daar staan het rendement van het fonds en van de index vaak naast elkaar. Het verschil reken je zelf uit.
  • Vergelijkingssites. Sommige berekenen de tracking difference voor je. Let op hoe ze rekenen en over welke periode.

Kijk bij voorkeur naar meerdere jaren. Eén jaar kan toevallig gunstig of ongunstig uitvallen. Over vijf jaar zie je beter wat een fonds gewoonlijk doet. Vergelijk ook alleen fondsen die dezelfde index volgen, anders vergelijk je appels met peren. Hoe je fondsen naast elkaar legt, staat bij ETF's vergelijken.

Veelgemaakte fouten

  • Alleen naar de TER kijken. De TER is een deel van het verhaal. De tracking difference laat zien wat er overbleef.
  • Eén jaar als maatstaf nemen. Eén goed of slecht jaar zegt weinig. Kijk over een langere periode.
  • Het teken verkeerd lezen. Bronnen rekenen het verschil niet allemaal op dezelfde manier uit.
  • Fondsen op verschillende indexen vergelijken. Tracking difference zegt alleen iets binnen dezelfde index.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen tracking difference en TER?

De TER is de aangekondigde jaarlijkse kostenpost. De tracking difference is het werkelijke verschil met de index, inclusief alle andere posten.

Kan tracking difference positief zijn?

Ja. Dan deed de ETF het in die periode beter dan de index, bijvoorbeeld door uitleenopbrengst of gunstiger dividendbelasting. Een garantie voor later is dat niet.

Welke periode is zinvol?

Liefst meerdere jaren, bijvoorbeeld drie tot vijf. Dan middelen toevallige uitschieters uit. Bij een jong fonds is er simpelweg minder te zien.

Waar vind ik de tracking difference?

In het jaarverslag, op de factsheet of op vergelijkingssites. Check steeds de periode en de rekenwijze.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).