ETF's

Tracking error uitgelegd: hoe sterk wijkt een ETF af?

Wat is tracking error bij een ETF? Lees hoe het verschilt van tracking difference, wat het veroorzaakt en hoe je het op een factsheet leest.

Een ETF volgt een index, maar nooit precies. Tracking error laat zien hoe grillig die afwijking is. Hier lees je wat het betekent, hoe het verschilt van tracking difference en hoe je het op een factsheet leest.

Het korte antwoord

Tracking error meet hoe sterk het verschil tussen een ETF en zijn index schommelt. Hoeveel de ETF achterblijft, zie je er niet aan af. Het gaat om hoe stabiel de afwijking is. Bij een lage tracking error loopt de ETF keurig in de pas met de index. Bij een hoge zit hij de ene keer boven en de andere keer onder de index.

Wat is tracking error?

Een index is een lijst met bedrijven en een rekensom. Een ETF moet die lijst in het echt nakopen. Dat gaat nooit helemaal vlekkeloos. Het rendement wijkt steeds een beetje af, soms in het voordeel van de ETF, soms in het nadeel. Tracking error meet hoe sterk die afwijkingen heen en weer gaan.

Denk aan twee wandelaars op een bospad. De een loopt netjes in het midden. De ander zigzagt van links naar rechts, maar komt op dezelfde plek uit. Tracking error meet dat zigzaggen.

De Europese toezichthouder ESMA omschrijft het zo: de beweeglijkheid van het verschil tussen het rendement van het indexfonds en het rendement van de index. Aanbieders geven het meestal als percentage per jaar.

Tracking error en tracking difference: wat is het verschil?

  • Tracking difference is het verschil in rendement tussen ETF en index over een periode. Dat is de uitkomst. Hoe dat ontstaat, lees je in het artikel tracking difference, de link staat onderaan de pagina.
  • Tracking error is hoe sterk dat verschil schommelt. Dat is de stabiliteit.

Een vereenvoudigd voorbeeld met twee ETF's op dezelfde index. Je kijkt vier jaar lang hoeveel ze per jaar afwijken van de index.

  • ETF A: -0,18%, -0,22%, -0,19% en -0,21%.
  • ETF B: +0,10%, -0,55%, -0,05% en -0,30%.

Tel je de vier jaren op en deel je door vier, dan komen beide uit op gemiddeld -0,20% per jaar. Het gemiddelde verschil is dus gelijk. Maar ETF A wijkt elk jaar ongeveer evenveel af, en ETF B schiet alle kanten op. Daarom heeft ETF B een hogere tracking error.

In de praktijk rekenen aanbieders met dagelijkse of maandelijkse verschillen, niet met vier jaarcijfers. Het idee blijft hetzelfde.

Wat veroorzaakt tracking error?

  • Sampling. Sommige ETF's kopen niet alle aandelen uit de index, maar een selectie die erop lijkt. Hoe dat werkt, lees je in het artikel fysieke vs snthetische ETF's.
  • Kasposities. Een ETF houdt altijd wat contant geld aan. Dat geld doet niet mee met de beurs, de index wel.
  • Valuta. ETF en index rekenen wisselkoersen soms op een net ander moment om.
  • Timing van dividend. De index rekent dividend op een vast moment mee. De ETF ontvangt het geld later en belegt het dan pas.
  • Handel bij indexwijzigingen. Komt er een bedrijf bij of gaat er een uit, dan moet de ETF handelen. Dat lukt niet altijd tegen precies de prijs die de index gebruikt.

Bij brede ETF's op grote aandelen blijven die effecten meestal klein. Bij small caps, opkomende markten en obligaties zijn ze vaak groter, omdat nakopen daar lastiger is.

Waar vind je het en hoe lees je het?

Kijk eerst op de factsheet: het korte overzicht dat de aanbieder per ETF publiceert. Niet elke aanbieder zet de tracking error daarop. Staat het er niet, dan vind je het in het jaarverslag van het fonds. Daarin moet een indexfonds volgens de ESMA-richtsnoeren de gerealiseerde tracking error vermelden.

Vaak staat er een percentage bij met een periode, bijvoorbeeld over één of drie jaar. Soms heet het "ex post". Dat betekent: achteraf gemeten, op basis van wat echt gebeurd is.

  • Vergelijk alleen gelijksoortige fondsen. Een ETF op opkomende markten naast een ETF op grote Amerikaanse bedrijven zetten, zegt weinig.
  • Let op de periode. Een cijfer over één jaar is gevoeliger voor toeval dan een cijfer over drie jaar.
  • Kijk ook naar de tracking difference. Een lage tracking error zegt niets over hoeveel je achterblijft. Een ETF kan heel stabiel 0,5% per jaar achterblijven.

Meer over het naast elkaar leggen van fondsen lees je bij ETF's vergelijken.

Veelgemaakte fouten

  • Tracking error en tracking difference verwarren. De ene meet de schommeling, de andere de uitkomst.
  • Alleen naar tracking error kijken. Een stabiele afwijking kan nog steeds een grote afwijking zijn.
  • Appels met peren vergelijken. Een hogere tracking error bij een fonds op een lastige markt is niet vreemd.
  • Een cijfer zonder periode lezen. Zonder periode weet je niet wat er gemeten is.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Veelgestelde vragen

Wat is een normale tracking error?

Niet per se. Een lage tracking error betekent dat de ETF de index stabiel volgt. Hoeveel rendement je mist, zegt het niet. Het is één van de dingen waar je naar kunt kijken, naast kosten en tracking difference.

Waarom is de tracking error bij emerging markets hoger?

Tracking difference is hoeveel de ETF over een periode afwijkt van de index: de uitkomst. Tracking error is hoe sterk die afwijking schommelt: de stabiliteit.

Wat is het verschil met tracking difference?

Aandelen in opkomende markten zijn vaak minder makkelijk te verhandelen, en soms gelden er regels voor buitenlandse beleggers. ETF's kopen daar vaker een selectie in plaats van de hele index. Ook valuta en dividendbelasting spelen een grotere rol.

Is een lage tracking error altijd beter?

Dat hangt af van de index. Bij brede ETF's op grote, veel verhandelde aandelen is de tracking error meestal klein. Bij kleinere of minder liquide markten ligt hij vaak hoger. Sommige aanbieders noemen in het prospectus een verwachte tracking error. Vergelijk altijd met fondsen op dezelfde index.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).